Zuzenean

Eli Pagola
Elkarrizketa
Nerea Mandaluniz
NEIKER ikerketa taldeko kidea

«Artzaintzan ere balantza jarri behar da isurien eta zerbitzuekosistemikoen artean»

NEIKER ikerketa taldeak ia hamarkada bat darama artzaintza erregeneratiboa ikertzen etajada heldu dira zenbait ondorio interesgarritara. Esaterako, artzaintza erregeneratiboaklurraren emankortasuna hobetzen duela eta klima aldaketa arindu dezakeela dioen txostenakaleratu berri dute.

Audio_placeholder

«Artzaintzan ere balantza jarri behar da isurien eta zerbitzuekosistemikoen artean»

Loading player...
 Beizamako (Gipuzkoa) Arreta baserria. Idiazabal jatorri-deiturako ardi latxaren gaztak egiten ditu, eta 2007ko Munduko Gazta Onenaren saria jaso dute.
Beizamako (Gipuzkoa) Arreta baserria. Idiazabal jatorri-deiturako ardi latxaren gaztak egiten ditu, eta 2007ko Munduko Gazta Onenaren saria jaso dute. (Jon Urbe | FOKU)


NEIKER zentroa bost departamentutan banatzen da eta, bostak elkar lotuta eta koordinatutadauden arren, abere ekoizpenari eta natur baliabideen kontserbazioari dagozkienak arduratudira ikerketa honetaz. Nerea Mandaluniz ikerlaria NAIZ Irratiko Gelditu Makinak saioan izanda.

Nolatan ekin zenioten artzaintza erregeneratiboa ikertzeari?

Abeltzantza sistemak ikertzen ditugu eta, bigilantzia teknologikoa egiten dugunez, ikusigenuen artzaintza erregeneratiboa edo berreratzailea emaitza oso interesgarriak ematen arizela Hego Amerikan eta beste zenbait lekutan. Horrela, zenbait proiektu eskatu genituengurean ditugun baldintzetan eta bertako arrazekin antzeko emaitzak lortu ote zitezkeenikertzeko.  Izan ere, larraketa erregeneratiboak hiru gako ditu: Hasteko, zelaia zati txikitanbanatu behar da; jarraian, animaliak egunero zatiz aldatu behar dira (zelai bakoitzean kargaaltuan eta momentu laburrean ibiliarazi); eta, ondoren, animaliak behin bertatik aterata,nahikoa atseden denbora eman belardiari berriz ere abereak sartu aurretik.

Zein hipotesia zenituzten abiapuntutzat?

Gure hipotesia garrantzitsuena zen larreketa mota hau erabilita benetan lurraren osasunahobetzen zela. Proiektua Life deialdira aurkeztu genuen, zehazki, lurtzoruaren osasunarenblokera, beraz, ildo horretako galderak planteatu genituen: sistema honek karbono gehiagoxurgatzen du? Ura gordetzeko ahalmen gehiago du? Belarrarengan badu eraginik? etaanimaliengan? Erantzunak, beti ere, jasagarritasunaren ikuspegitik bilatu ditugu, izantekniko-ekonomikoa, ekologikoa eta soziala.

Nola antolatu duzue auspo luzeko ikerketa hau?

Hiru mailatan egin dugu lan: batetik, lurtzoruari begira; bestetik, landarediari begira; eta,hirugarrenik, artaldeari begira. Lortutako proiektu eta diru-laguntzen arabera joan garalan-egiturak antolatzen eta egokitzen.Gure artaldea bi talde homogeneotan banatu dugu eta lursailak ere erdibitu egin ditugu.Batean artzaintza konbentzionala egiten segi dugu eta, bestean, sistema berreratzaileaaplikatu dugu. Modu horretan, kontroleko artalde bat eta ikerketaren laginak lortzeko besteaditugu.

Klima larrialdia arintzeko ze faktore antzeman dituzue?

Emaitza oso interesgarriak dira erakusten dutelako karbono gehiago xurgatzen duelalurzoruak honelako larraketarekin. Prozesu horretan garrantzia andia dauka zelaiari ematenzaion atsedenak. Bestalde, materia organiko gehiago dagoenez, ur gehiago dago etabioaniztasun handiako lurzoruak osatu dira. Aldaketa klimatikoari begira zuzeneko eraginadute bi gertakari horiek.

Emaitza horiei lotuta, azpimarratzekoa da  sistema erregeneratiboan belar gehiago ekoitzidela eta, gainera, aipatzekoak dira aldaketarik pairatu ez duten arloak ere, zeren eta esneprodukzioa ez dela aldatu ikusi dugu, ezta kalitatea ere, alegia, koipe eta proteinei begirakokonposizioa mantendu da. Gantz azidoen perfilari erreparatutakoan, aldiz, espero bainoaldaketa gutxiago erregistratu dugu, beraz, ondoriozta daiteke aldagai honetan garrantziagehiago duela larratzeak larratzeko moduak baino.

Abeltzaintza klima aldaketan eragina duten zenbait isuriren erantzule. Zuek aldizlarrialdia arintzen lagun dezakeela diozue.

Sistema guztiek dituzte alde onak eta hobetu beharrekoak, baita honek ere. Egia da metanoisuriak badaudela baina sistemaren araberakoak dira eta lurzoruari lotuta dauden metodoekbeste zerbitzu ekosistemiko asko dituzte eta hor balantza bat jarri behar da.