«Emakumeok etengabe frogatu behar dugu merezi dugula hemen egotea»

Eider Saez musikari lazkaotarrak musikaren industrian emakume gazteek bizi dituzten presioez, jaialdietako genero arrakalaz eta bakarkako bidean aurkitu duen askatasunaz hitz egin du Leku Baten Bila podcastean. 

Euskal Herriko musikaren industrian emakumeek bizi dituzten egoerak aztertzen jarraitu du Leku Baten Bila podcasteko atal berriak. Iraia Cambra kazetariak gidatutako saioan, Eider Saez abeslari eta musikaria izan da gonbidatua. Nøgen taldean egindako ibilbideaz, bakarkako prozesuaz, presio estetikoaz eta emakume gazteek musikaren industrian aurkitzen dituzten oztopoez aritu da.

Saezek azaldu duenez, profesionalizaziorako jauzia “bat-batean” iritsi zitzaion Nøgen taldean sartzearekin batera. «Nik beti izan dut musikarekiko ametsa, baina profesionalizatzeko aukera parean jarri zitzaidan zerbait izan zen», kontatu du. Hala ere, aitortu du garai hartan bizi izan zuen guztia oraindik lantzen ari dela.

«Sartu nintzenean dena oso azkar joan zen eta ez nuen denborarik izan gertatzen ari zena digeritzeko», azaldu du. Horregatik, azken urteetan terapia prozesu batean murgilduta egon dela ere kontatu du: «Musikaren industria kanpotik oso polita dirudi, baina barrutik oso gogorra izan daiteke».

Gaztetasuna eta genero arrakala
Musikariaren esanetan, emakume gaztea izateak bere ahotsa serio hartzea zaildu du askotan. «18 edo 19 urterekin sartu nintzen profesional mailako dinamika batean eta askotan sentitzen nuen nire iritzia ez zutela serio hartzen», adierazi du.

Bere ustez, emakume gazteek musikaren industrian etengabe frogatu behar dute euren balioa. «Gizonezko bati ematen zaion konfiantza ez zaio emakume bati berdin ematen», salatu du. Horren ondorioz, askotan norberaren burua etengabe justifikatzen sentitzen dela azaldu du: «Noiz arte frogatu behar dugu hemen egotea merezi dugula?».

Saezek aitortu du hasieran «ahalik eta gutxien molestatzen» saiatzen zela. «Orain konturatzen naiz garai hartan gaur egun onartuko ez nituzkeen gauza asko normalizatu nituela», azaldu du.

Bakarkako bidean aurkitutako askatasuna
2022an Nøgen utzi eta bakarkako bidea hasi zuenetik, ordea, askatasun handiagoa sentitu duela nabarmendu du. «Bakarkako proiektuan nik aukeratzen dut norekin lan egin nahi dudan eta nola egin nahi dudan», azaldu du.

Bere esanetan, azken urteetako prozesurik garrantzitsuena “norbera berriz deskubritzea” izan da. «Taldetik atera nintzenean galdera asko egin nizkion neure buruari: zer egin nahi dut benetan? Zer musika mota egin nahi dut?», kontatu du.

Aurten kaleratuko duen disko berriarekin bere lekua aurkitu duela sentitzen duela ere azaldu du. «Disko berri honekin sentitzen dut: hau naiz ni, hau da egin nahi dudana, hartu edo utzi», adierazi du.

Irudiaren presioa emakumeengan
Podcastean emakume musikariek jasaten duten presio estetikoaz ere aritu da. Saezen arabera, emakumeen irudia etengabe epaitzen da musikaren industrian. «Emakumeoi gehiago exijitzen zaigu irudiari dagokionez: nola jantzi, nola agertu edo zer estilo izan behar dugun», salatu du.

Bere esperientzian, gainera, komentario gehienak talde garaian jaso zituela azaldu du. «Kanpotik beti dago norbait zerbait komentatzen edo kritikatzen», dio. Hala ere, gaur egun inguruko lantaldearekin seguru sentitzen dela azpimarratu du.

Perfekzioaren exijentzia
Saezek nabarmendu du emakume musikariei perfekzio maila handiagoa eskatzen zaiela. «Gizon bati askotan nahikoa zaio gutxi gorabehera ondo egitea; emakume bati, berriz, gehiago exijitzen zaio beti», azaldu du.

Bere ustez, egoera hori oso normalizatuta dago gaur egun ere. «Arriskutsuena da askotan guztiz onartuta dagoela gizonezkoei minimoa eskatzea eta emakumeei gehiago», adierazi du.

Jaialdietako genero desoreka
Jaialdien programazioetan dagoen genero arrakala ere izan dute hizpide podcastean. Saezen arabera, Euskal Herriko jaialdi handietan emakumeen presentzia «oso txikia» da oraindik ere.

«Batzuetan ematen du emakume batzuk sartzen dituztela kupoa betetzeko», salatu du. Gainera, emakume artistak askotan ordutegi txarretan edo bigarren lerroan kokatzen dituztela azaldu du.

Bilbao BBK Live jaialdian bizitako esperientziaz ere hitz egin du. «Kartel batean egoteak ilusioa egiten dizu, baina gero konturatzen zara askotan baldintzak ez direla berdinak», azaldu du. Bere esanetan, egoera askok “sentipen gazi-gozoa” uzten dute.

Aldaketaren giltza
Hala ere, azken urteetan aldaketak gertatzen ari direla uste du musikariak. «Geroz eta emakume gehiago gara eta hori positiboa da», adierazi du. Bere ustez, ordea, aldaketa ez da emakumeen ardura bakarrik.

«Gizonek ere euren lekua eta ardura ulertu behar dute», aldarrikatu du. Aldi berean, entzuleek ere autokritika egin behar dutela defendatu du: «Entzule bezala ere kritikotasuna behar da, zer babesten dugun eta zer kontsumitzen dugun aztertzeko».

Saezek azpimarratu du babes sare sendo bat izatea ezinbestekoa dela. «Bakarrik borrokatzea oso neketsua da; inguruan lanketa egina duen jendea edukitzea funtsezkoa da», azaldu du.

Azkenik, musikaren bidez emozioak transmititu eta jendea “beste leku batera eramatea” gustatuko litzaiokeela aitortu du. «Musikarekin mundu politago bat sortzea posible balitz, hori egingo nuke», amaitu du.