«Ez baduzu zure leku moduan sentitzen, zaila da sortzea»

Lide Hernando musikari donostiarrak bere ibilbidea, identitatea eta emakume izateak musikaren industrian dituen erronkak aztertu ditu. Leku propioa, irudia, ahalduntzea eta lehia izan ditu hizpide Leku Baten Bila podcastean, baita Bele proiektuaren atzean dagoen unibertso artistikoa ere.

Euskal Herriko musikaren panoraman ahots propioa eraiki duen artistetako bat da Lide Hernando. Liher taldean hasi, Bele proiektua sortu eta hainbat kolaboraziotan aritu ondoren, bere ibilbideaz eta musikaren industriako egiturazko auziez hausnartu du Iraia Cambraren Leku Baten Bila podcastean.

Hernandok argi du zer den emakume musikari gisa “leku bat” izatea: epaitua ez sentitzea, inpostorearen sentsaziorik gabe aritzea eta etengabe zerbait frogatu behar ez izatea. «Zurea sentitzen duzun espazio bat behar da, errespetua oinarri duena», azaldu du.

Hasierako xalotasunetik kontzientziara
Bere lehen urteak gogoratzean, Hernandok nabarmendu du hasierako “xalotasunak” asko lagundu ziola musikaz gozatzen. «Ez nekien industriak nola funtzionatzen zuen, eta horrek askatasuna ematen zidan», dio. Denborarekin, ordea, rockaren mundua –askotan maskulinizatua– nola egituratzen den ulertu du.

Testuinguru horretan, estereotipoek eragina izan dutela aitortu du: «Jendeak irudi jakin bat jartzen dizu, eta horri erantzunez jokatzen duzu batzuetan». Horrek performatibitatearekin lotutako jarrera ziklikoak sortu zizkiola azaldu du.

Emakumeen presentzia eta dinamika berriak
Bele sortzean, aldaketa kontziente bat egin nahi izan zuen: emakumezko musikariez inguratzea. «Ez zen keinu estetiko bat soilik; nire inguruan bestelako dinamika bat sortu nahi nuen», dio.

Talde-dinamiketatik bakarkako proiektura igarotzeak askatasuna eman diola azpimarratu du, baina baita ardura handiagoa ere. «Erabaki guztiak zure gain daude, eta horrek karga emozionala dakar».

Irudia, estetika eta alter egoa
Hernandoren ustez, irudia ez da kanpoko exijentzia bat izan, baizik eta bere sormenaren parte. Bele proiektuan “unibertso propio” bat eraiki du, estetika eta musika uztartuz.

«Ez naiz antzezten ari; ni naiz, baina beste ni bat», azaldu du. Alter egoaren ideia ere aipatu du, oholtza gaineko presioari aurre egiteko tresna gisa. «Bestela zaila da sostengatzea».

“Diva” kontzeptua eta ahalduntzea
“Diva” kontzeptuaz galdetuta, Hernandok uste du etiketa hori kanpotik datorrela. Beyonce, Lady Gaga edo Lana Del Rey bezalako artistak aipatu ditu erreferente gisa, baina ez du bere burua horrela definitzen.

Haren ustez, Euskal Herrian emakumeek ez dute beti erraza eszenatokian jarrera indartsu eta seguru bat erakustea. «Gizonei errazago onartzen zaie jarrera oldarkorra; emakumeen kasuan, bestelako proposamenek dute sarri arrakasta handiagoa», azaldu du.

Estereotipoak, isiltasuna eta sare sozialak
Musikariak ohartarazi du estereotipoek indarrean jarraitzen dutela, nahiz eta diskurtsoak aldatu diren. «Agian gehiago isiltzen gara, baina aurreiritziak hor daude», dio.

Lehiari dagokionez, sare sozialek eragin handia dutela nabarmendu du. «Ez dira errealitatea, baina errealitate bihurtzen dira gure buruan», azaldu du. Pandemian bizi izan zuen esperientziaz ere hitz egin du, autoestimuan izan zuen eraginaz ohartaraziz.

Hernandoren ustez, gaur egun gero eta emakume gehiago dago musikan, eta askatasun handiagoz sortzen dute. «Ikusten da benetakoak direla, ez daudela ezer ezkutatzen», dio.

Hala ere, sarearen ideia ñabartu du: badago elkarlanerako borondatea, baina askotan isolamendu sentsazioa ere agertzen da. «Bi dinamikak elkarrekin existitzen dira», azaldu du.

Esperientzia handiak eta ikusgarritasuna
Azken urtean Fermin Muguruza-ren biran parte hartu du, eta esperientzia hori “masterclass” gisa definitu du. «Asko ikasi dut, eta jende askorengana iritsi naiz», dio.

Publikoaren erreakzioari dagokionez, askok ez zutela ezagutzen aitortu du, baina horrek aukera berriak ekarri dizkio: «Jende askok gero nire proiektua ezagutu du, eta hori eskertzekoa da».

Etorkizunera begira
Amaitzeko, etorkizunerako desio argi bat aipatu du: “bake mentala”. Sormenarekin eta ibilbidearekin jarraitzeko ezinbestekotzat jo du oreka pertsonala.

Hernandoren hitzek agerian uzten dute oraindik ere erronka asko daudela emakume musikarientzat, baina baita aldaketarako bidea ere martxan dela.